Με την ανάρτηση αυτή θέλω να μοιραστώ κάποιες σκέψεις και ιδέες για το εργατικό κίνημα. Δεν θέλω να αποτυπώσω ένα μανιφέστο ή συνολική εκτίμηση για το πως και το γιατί το εργατικό κίνημα στις μέρες μας είναι τόσο αναντίστοιχο των απαιτήσεων των καιρών ούτε και σκοπεύω να δώσω υπο μορφή κάποιου «σχεδίου» ή σημείων την μαγική συνταγή για να αλλάξει η κατεύθυνση των αγώνων σήμερα. Κάποιες σκόρπιες ιδέες θέλω να μοιραστώ και να ανταλλάξουμε απόψεις.

Η ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΑΞΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Καταρχήν να ξεκινήσω από τη θέση(τη θεωρώ βασική) ότι η εργατική τάξη στην Ελλάδα είναι πλειοψηφία ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις και κατηγορίες. Και όχι μόνο είναι πλειοψηφία στην ελληνική κοινωνία, αλλά και μεγαλώνει συνεχώς. Αυξανόταν τα τελευταία χρόνια, αλλά και με τα πρόσφατα μέτρα του Μνημονίου και των Συμφώνων Σταθερότητας συμπαρασύρει μαζί της και μεσαία στρώματα που ξεκληρίζονται και χάνουν κατακτήσεις και δικαιώματα, την θέση τους αν θέλετε στην πυραμίδα της παραγωγής. Ταυτόχρονα κομμάτια της εργατικής τάξης συνθλίβονται σε τέτοιο βαθμό που τείνουν να πάρουν τη μορφή ενός εξαθλιωμένου, χωρίς δικαιώματα (και συνείδηση θα έλεγα) πληβειακού όχλου που αποκτά λούμπεν χαρακτηριστικά και αντιλήψεις.

Η εργατική τάξη σήμερα δεν έχει τα ευδιάκριτα όρια που είχε προηγούμενες δεκαετίες. Δεν απεικονίζει την ε.τ. μόνο η  κλασσική φιγούρα ενός εργαζόμενου στη βαριά βιομηχανία ή την κατασκευή. Στην εργατική τάξη πλέον ανήκουν και οι υπάλληλοι γραφείου, και αρκετοί νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας απόφοιτοι των πανεπιστημιών και ΤΕΙ, που καλούνται να επανδρώσουν τα χαμηλότερα κλιμάκια στην ιεραρχία της παραγωγής είτε αυτοί πρόκειται να εργαστούν χειρονακτικά είτε διανοητικά.

Η σημαντική τομή που έχει επιτευχθεί από τη μεριά του κεφάλαιου είναι ότι έχει καταφέρει να πολυδιασπάσει την εργατική τάξη: δύο δεκαετίες εφαρμογής ευέλικτων σχημάτων και μορφών εργασίας πάνω στα πειραματόζωα της νέας εργατικής βάρδιας μεταμόρφωσαν τελείως το τοπίο στην αγορά εργασίας εισάγωντας τη μερική απασχόληση, την ανασφάλιστη ή μαύρη εργασία, τους εποχιακά απασχολούμενους, την ελαστικότητα,  τα stage, την επιδοτούμενη εργασία, τα μπλοκάκια κτλ. Πλέον η σταθερή, μόνιμη και με αναγνωρισμένα δικαιώματα εργασία είναι είδος προς εξαφάνιση. Αλλά ακόμα και για όποιον την έχει εξασφαλίσει, η λογική των πρόσφατων μέτρων(που λαμβάνουν πανευρωπαϊκή διάσταση και δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο) στοχεύει στην αποδόμηση οποιουδήποτε κατοχυρωμένου δικαιώματος. Καμιά συλλογική σύμβαση δε θα έχει πια ισχύ, η διαπραγμάτευση θα είναι ατομική, η ασφάλιση αμφισβητήσιμη, οι αποζημιώσεις πενιχρές, ο συνδικαλισμός παράνομος.

50 ΧΡΟΝΙΑ ΠΙΣΩ. ΤΟ ΚΟΝΤΕΡ ΑΡΧΙΖΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗΔΕΝ…

Πραγματικά όσοι μιλάνε για μεσαίωνα δεν έχουν άδικο. Αναρίθμητες κατακτήσεις δεκαετιών (ίσως και αιώνα) πάρθηκαν πίσω σε μια ρεβάνς όπου η αστική τάξη κέρδισε ανώδυνα(προς το παρόν) αυτή τη μάχη. Μετακύλισε η καπιταλιστική εξουσία την κρίση της, που για ιστορικούς λόγους εμφανίζεται στη μορφή του χρέους και των ελλειμάτων, στις πλάτες των εργαζομένων. Χωρίς προσχήματα και ταλαντεύσεις από την ελληνική κυβέρνηση, τα χρεή των τραπεζών θα τα πληρώσουν οι εργαζόμενοι με περικοπές στους μισθούς τους και άγρια φοροεπιδρομή, ενώ οι επιχειρήσεις θα διευκολυνθούν με φοροελαφρύνσεις και τσαλαπάτημα των υπαλλήλων τους με τη βούλα του κράτους.

Η κατάσταση σίγουρα είναι αναστρέψιμη. Όπως έγινε και στο παρελθόν μπορεί να γίνει και τώρα. Όταν όμως αναφέρομαι στο παρελθόν εννοώ τις απαρχές συγκρότησης του εργατικού κινήματος, τότε που η εργατική τάξη πάλευε για να κερδίσει τα στοιχειώδη δικαιώματα της. Και οι αγώνες τότε ήταν σκληροί, πολύχρονοι και βίαιοι. Μια καινούρια πάλη πρέπει να επανακαθορίσει τα δικαιώματα των εργαζομένων στο νέο 8ώρο(που πρέπει να είναι λιγότερες ώρες), το επίπεδο μισθών, την ασφάλιση, τα κοινωνικά και δημοκρατικά δικαιώματα που πρέπει να υπάρχουν στους τόπους δουλειάς. Αυτή η πάλη αναπόφευκτα στις μέρες μας όταν τεθεί με αυτό τον τρόπο θα προσεγγίζει και την πάλη για ένα άλλο τρόπο παραγωγής σε μια άλλη κοινωνία. Διαφορετικά δεν θα είναι πάλη αποτελεσματική. Ούτε τα ψίχουλα δεν δίνει πλέον το κεφάλαιο και οι τελευταίες εξελίξεις υποδεικνύουν ότι θα φτάσουν τους εργάτες στα όρια της αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης.

Ιδιαίτερα στη χώρα μας η οργάνωση των εργαζομένων δεν μπορεί να έχει καμιά ελπίδα νικηφόρων αγώνων με τα υπάρχοντα σχήματα και ηγεσίες. Η ΓΣΕΕ, έχοντας μεθοδικά ροκανίσει το κλαδί στο οποίο κάθονταν η όποια αξιοπιστία των εργατικών συνδικάτων εξελίχθηκε σε μαριονέτα των κυβερνήσεων, σε κυματοθραύστης των εργατικών ξεσπασμάτων. Οι θλιβεροί γραφειοκράτες της ΓΣΕΕ θα μείνουν στην ιστορία για την συνειδητή επιλογή τους(στο DNA τους ήταν) να μην οργανώσουν την αντίσταση των εργαζομενων απέναντι στην χειρότερη επέλαση του κεφαλαίου τα τελαυταία 50 χρόνια. Άξιοι συνεχιστές μιας συνδικαλιστικής παράδοσης που ακολουθεί τις τελευταίες δεκαετίες η ΓΣΕΕ, ξεδόντιασαν τις όποιες εργατικές αντιδράσεις και ξεπάσματα, αποδυνάμωσαν τα συνδικάτα και ευθυγραμμίστηκαν με την εκάστοτε πολιτική ηγεσία των ΠΑΣΟΚ και ΝΔ υπογράφοντας επι χρόνια εργασιακή ειρήνη και ανακωχή με την εργοδοσία. Ακόμα και στην προσπάθεια των εργαζομένων να αντισταθούν στα πρόσφατα μέτρα του Μνημονίου, έκαναν τα πάντα για να μην πετύχει ο αγώνας: ξεκάρφωτες και αραιές 24ωρες απεργίες(μη γίνουν και πολύ ανεξέλεγκτα τα πράγματα) , επιλογή των πιο άνευρων και ασυγχρόνιστων μορφών πάλης και πάνω απ’ όλα ένα περιεχόμενο πάλης που ποτέ δεν ερχόταν σε σύγκρουση με τα συμφέροντα των εργοδοτών.

Η ΑΝΑΓΚΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗΣ ΤΑΞΙΚΩΝ ΘΕΣΕΩΝ

Επομένως πρώτα και κύρια το εργατικό κίνημα πρέπει να κατοχυρώσει ταξικές θέσεις. Να θέσει στο επίκεντρο των αγώνων του την αδιαπραγμάτευτη υπεράσπιση και διεκδίκηση των δικαιωμάτων των εργαζομενων χωρίς εκπτώσεις και συμβιβασμούς. Τα συμφέροντα των εργατών δεν ταυτίζονται ούτε πορεύονται μαζί με τα συμφέροντα των κεφαλαιοκρατών. Είναι αντίθετα και ασυμβίβαστα, και οποιαδήποτε πολιτική τακτική και στρατηγική των συνδικάτων πρέπει να το έχει ξεκάθαρα στο μυαλό της. Οι δυνατότητες της εποχής και οι ανάγκες της εργατικής τάξης πρέπει να καθορίζουν τι είναι εφικτό και κοινωνικά αναγκαίο, και αυτό να υπαγορεύει τα αιτήματα της πάλης. Οι λογικές του εφικτού και του μικρότερου κακού, που χρόνια τώρα εφάρμοζαν οι ηγεσίες των ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ, ακριβώς αυτο το σκουλήκι εισήγαγαν στην ταξική πάλη: δεν παλεύουμε επιθετικά, δεν διαταράσσουμε τις συμφωνίες με την εργοδοσία, κοινώς η θέση του εργαζόμενου να χειροτερεύει μέρα με τη μέρα. Και βέβαια ας μην μιλήσουμε για το τώρα, όπου η ΓΣΕΕ πλεόν δεν βλέπει νόημα στην οργάνωση του όποιου αγώνα, αφου …τα μέτρα του Μνημονίου ψηφίστηκαν…(συγνώμη, έβαλε μια απεργία σε 2 μήνες απο τώρα!). Συμπερασματικά, εάν τώρα το εργατικό κίνημα δεν καταφέρει στο σύνολο του να προβάλει άμεσα και αδιαπραγμάτευτα τα συμφέροντα των εργαζόμενων και να τα διεκδικήσει στο σύνολο τους πολύ απλά θα αφανιστεί.

ΕΝΑ ΤΑΞΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΘΕΛΕΙ ΑΛΛΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΔΡΑΣΗΣ

Οι απαιτήσεις του αγώνα στις μέρες μας θέτουν αμείλικτα το ζήτημα του με ποια οργάνωση του συνδικαλιστικού κινήματος μπορεί να εκπληρωθεί το τιτάνιο έργο της ανατροπής της σημερινης κατάστασης που σφαγιάζονται οι κατακτήσεις των εργαζομενων. Το σίγουρο είναι ότι δεν γίνεται με τον περιφερόμενο θίασο της ΓΣΕΕ, βαστάζο του ΣΕΒ και της κυβέρνησης. Οι εργαζόμενοι απο τα κάτω πρέπει να παλέψουν για μια «ανακατάληψη» πρώτα απ’ολα των ίδιων των συνδικάτων από τους γραφειοκράτες, να οργανωθούν νέοι και «παλιοί» ξανά στα σωματεία να παλέψουν στους χώρους δουλειάς. Εκεί που δεν υπάρχουν σωματεία να φτιαχτούν καινούρια, εκεί που υπάρχουν να δυναμώσουν για να εκφράσουν την πρωτόλεια συσπείρωση και συλλογικότητα στους χώρους δουλειάς. Και όλη η λειτουργία των σωματείων να διαπνέεται απο αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες συνελεύσεων που να εμπλέκουν όλους τους εργαζόμενους και όχι να αναλαμβάνει η ηγεσία ή το Δ.Σ. την λήψη αποφάσεων και την «εκπροσώπηση» αποκομμένη από τη βάση των εργαζομένων.

Επίσης, ένα πολύ σημαντικό θέμα είναι οι μορφές και οι δράσεις που επιλέγει το συνδικαλιστικό κίνημα. Αρκετά πια με τις άσφαιρες ντουφεκιές της ΓΣΕΕ και των ΝΔ-ΠΑΣΟΚοπατέρων. Χρειαζόμαστε ένα αποφασιστικό πολιτικό τσαμπουκά που να σπάει την τρομοκρατία της εργοδοσίας, να εμπνέει με αλληλεγγύη και αξιοπρέπεια και τα άλλα κομματια της κοινωνίας, να έχει διάρκεια και αποθέματα δυνάμεων που να προέρχονται από ένα συνδυασμό προετοιμασίας, γείωσης στον κόσμο, καμπάνιας υποστήριξης στην κοινωνία και αποφασιστικότητα στις μορφές διεκδίκησης. Γι’αυτό το λόγο δεν είναι πανάκεια η βία στις μορφές, αλλά απαιτείται ανυποχώρητη στάση και σύγκρουση εκεί που πρέπει. Όχι με ψευτοτσαμπουκάδες του χαβαλέ και ξύλο για το δελτίο των 8:30, αλλά με μαζική λαϊκή αντιβία που θα υπερασπίζει τον αγώνα των απεργών. Τα παραδείγματα που μπορώ πρόχειρα να απαριθμήσω είναι πρόσφατα οι ναυτεργάτες, η Σέλμαν, παλιότερα οι δάσκαλοι, η Ιονική, οι αγρότες με τα μεγάλα μπλόκα επι Σημίτη, ο 3χρονος αγώνας της ΕΑΣ, ακόμα και το παράδειγμα των Άγγλων μεταλλωρύχων.

Αντί Επιλόγου

Τελικά ξαναδιαβάζοντας τα όσα έγραψα ομολογώ ότι δεν κατάφερα να παραθέσω απλά κάποιες ιδέες γύρω από το συνδικαλιστικό κίνημα. Επεκτάθηκα σε διάφορες πλευρές, ίσως και να πλάτιασα και να μην εξήγησα άλλα σημεία. Επίσης σκόπιμα δεν αναφέρθηκα καθόλου στην προσπάθεια του ΠΑΜΕ ή του συντονισμού Πρωτοβάθμιων Σωματείων. Θα ήθελα άλλες δέκα αναρτήσεις. Ούτως η άλλως για το συγκεκριμένο θέμα έχουν γραφτεί βιβλία ολόκληρα και είναι αντικείμενο συνεχούς συζήτησης και αντιπαράθεσης. Σκοπός μου ήταν να αναπτύξω κάποιες σκέψεις και να ανταλλάξουμε απόψεις…

Advertisements