Προσπαθώντας να κάνω μια συνοπτική πρόταση βιβλίων για το καλοκαίρι προέκυψε η παρούσα ανάρτηση. Αναρωτιόμουν τι ξεχωριστό να προτείνω στους φίλους που με διαβάζουν το οποίο πραγματικά να μπορεί να προσφέρει μια αλησμόνητη λογοτεχνική εμπειρία. Να δώσω πέντε τίτλους που τους έχω φχαριστηθει και ας διαλέξει ο καθείς αν θα δοκιμάσει τα γούστα μου. Αλλά αυτό μετατίθεται για την επόμενη φορα…

Οι συνειρμοί και οι αλληλουχίες των σκέψεων με οδήγησαν να παραδεχτώ ότι τα βιβλία που με έχουν συναρπάσει ποτέ δεν τα διάβασα μόνο μια φορά. Ολόκληρες «σειρές» και έργα συγγραφέων τα έχω ξεζουμίσει σε αλλεπάλληλες επαναλήψεις που κάθε άλλο από μονότονες ήταν. Και δεν λέμε μια και δύο φορές! Κάπου στις 4-5 το έφτανα… Και αν είχα τον χρόνο θα το έκανα και ακόμη σήμερα, αλλά που τετοια πολυτέλεια! Επομένως περιορίζομαι σε αναγνώσματα που δεν τα έχω ξαναδιαβάσει.

Επανερχόμενος λοιπόν στο συνήθειο των «επαναλήψεων» μου έρχονται αρκετοί συγγραφείς στο μυαλό που τους έχω «τιμήσει» δια της «κυκλικής» ανάγνωσης των έργων τους: Λόντον, Τσαβαρία, Μάρκες, Βαν Γκούλικ, Τσάντλερ είναι από τις πιο χαρακτηριστικές προσωπικές επιλογές μου. Αναμφισβήτητα όμως ο «νικητής», ο υπεράνω όλων, αυτός που με  μάγεψε πιο πολύ απο όλους και τον «επανέλαβα» μέχρι εξαντλήσεως είναι ο Ιούλιος Βερν.

Ήταν κάτι καλοκαίρια ατελείωτα της ανέμελης πιτσιρικονιότης μου, μεσημεράκι στο κρεβάτι όταν όλοι πέρναν τον υπνάκο τους,  να έχω αγκαλιά τους ωραίους αυτους «τόμους» με τα μυθιστορήμα του Βερν. Ήταν κάτι ωραία βιβλία(δεν βγαίνουν πια τέτοια…) με χοντρό έγχρωμο χαρτόνι-εξώφυλλο, γυαλιστερό, στιβαρό δέσιμο και παχιές σελίδες που μύριζαν υπέροχα «χαρτίλα». Αραια και που υπήρχαν και μέσα στις σελίδες σκιτσα και γκραβούρες που καθοδηγούσαν την φαντασία του αναγνώστη που διάβαζε τις περιπέτειες του ευφυέστατου Γάλλου συγγραφέα.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά μετά από ώρες διαβάσματος, να ακούω τα άλλα παιδιά να ξεμυτούν και να ξεκινούν το παιχνίδι. Κυνηγητό, μήλα και άλλα τέτοια (μήπως έπαιζες και «βόλους» μεγάλε;). Που να πάω εγώ… Δηλαδή πήγαινα στο τέλος, ολίγον τι ζαλισμένος από το overdose της περιπέτειας που ξεδιπλωνόταν μέσα από τις μεγάλες γραμματοσειρές και τις σελίδες που γύρναγαν με ταχύτητα η μία πίσω απο την άλλη…

Οι φίλοι που έχουν νοιώσει αυτή την εμπειρία και αγωνία ξέρουν για τι μιλάω… στην Αφρική ο Φέργκιουσον να προσπαθεί να πιάσει  το σκοινί απο το αερόστατο…τον Πασπαρτού και τον Φιλέα Φόγκ να εισέρχονται στην αίθουσα του στοιχήματος μετά από 80 ημέρες …την βάρκα να τρέχει σαν τρελή στην Ανταρκτική προς την Σφίγγα των Πάγων που κρέμεται το κουφάρι του Άρθουρ Γκόρντον Πυμ…τον Νέντ Λάντ και τον κάπτεν Νέμο να παλεύουν με τσεκούρια το γιγάντιο καλαμάρι στο κατάστρωμα του Ναυτίλου…το πυρωμένο ξίφος να περνάει μπροστά από τα δακρυσμένα μάτια του Μιχαήλ Στρογγόφ…το τρελλό βλέμμα του Ροβήρου του κατακτητή πάνω στο αυτοσχέδιο «αερόπλοιο»…την κομμένη ανάσα των ταξιδιωτών στο κέντρο της Γης όταν βγαίνουν από τη σπηλιά και αντικρύζουν τον υπόγειο «κόσμο» των δεινοσαύρων…τους παγιδευμένους αναθρακωρύχους στο «Μαύρο Χρυσάφι»…και άλλα τόσα που δεν τα θυμάμαι τώρα…

Ο τετραπέρατος Ιούλιος Βερν σκάρωσε ένα συναρπαστικο σύμπλεγμα περιπετειωδών διηγημάτων που αποτύπωναν την βιομηχανική επανάσταση η οποία εκρήγνυτο στην αυγή του καπιταλισμού, των επιστημών που αναπτύσσοταν ραγδαία και των τεχνολογικών οραμάτων-προφητειών που εμπνεύστηκε. Τοποθετημένα όλα αυτά σε ένα πολυσύνθετο «κάδρο» γεωγραφίας, φυσιογνωσίας και τεχνικών λεπτομερειών ανέδειξαν τον μεγαλύτερο συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας όλων των εποχών ο οποίος ψηλάφισε και τις σκοτεινές πλευρές των δυνάμεων που απελευθέρωναν οι τεχνολογικές εφευρέσεις και η βιομηχανική παραγωγή του 19ου αιώνα.

Ο αποτυχημένος συγγραφέας θεατρικών και χρηματιστής(!) στην αρχή της καριέρας του Βερν ήταν ο θεωρητικός εμπνευστής μιας σειράς εφευρέσεων που θα άλλαζαν τον κόσμο τα επόμενα 150 χρόνια. Το ταξίδι στη Σελήνη και το διάστημα, το ελικόπτερο, το υποβρύχιο ήταν οι βασικές του τεχνολογικές συλλήψεις που πραγματοποιήθηκαν με τραγικές συνέπειες στον 20ο αιώνα. Σε μεγάλη απόσταση από τους γραφικούς κακούς των μυθιστορημάτων του Βερν, με τις εμμονές, ιδεοληψίες και τις διαταραχές τους, το μεγαλύτερο «τέρας» της σημερινής εποχής το ίδιο το σύστημα θα επιβεβαιώσει τους χειρότερους φόβους και θα ξεπεράσει σε τρόμο και φρίκη οποιαδήποτε νοσηρή φαντασία.

Το σίγουρο είναι ότι ο Ιούλιος Βερν όχι μονο μας ταξίδεψε σε συναρπαστικούς κόσμους και φανταστικές περιπέτειες, αλλά διαπαιδαγωγούσε με κάθε ευκαιρία τον αναγνώστη στα όρια και τους κινδύνους των τεχνολογικών επιτευγμάτων. Απορώ αν οι καινούριες γεννιές καταπιάνονται με το διάβασμα των βιβλίων του ή προτιμάνε τα κακέκτυπα τηλεοπτικά υπο-παράγωγα των ηρώων του μουσάτου Γάλλου…

Advertisements